Tom Hacha      02-09-2025

Sinds april 2025 is het Antwerpse doodsoorzakenregister, dankzij het burgerwetenschapsproject S.O.S. Antwerpen, digitaal raadpleegbaar via de website van het Felixarchief. Dit unieke register bevat de namen van bijna 500.000 personen die tussen 1820 en 1946 op het grondgebied van de stad overleden, samen met hun doodsoorzaak én persoonlijke gegevens zoals geslacht, beroep en burgerlijke staat. Antwerpen was daarmee de eerste Belgische gemeente die doodsoorzaken systematisch registreerde, ruim drie decennia vóór de invoering van de nationale registratie in 1851. Daarmee is het Antwerpse register niet alleen het oudste, maar ook het langst bewaarde in zijn soort in België

In deze lezing bespreekt Tom Hacha, doctoraatsonderzoeker aan de universiteiten van Gent en Antwerpen, de geschiedenis van deze uitzonderlijke bron: Waarom startte de doodsoorzakenregistratie in Antwerpen al in 1820? Wie was verantwoordelijk voor het vaststellen van de doodsoorzaken en het bijhouden van het register? Hoe werden de Antwerpse doodsoorzakenstatistieken samengesteld en waarvoor werden ze gebruikt? En aan welke kritiek was het systeem onderhevig, en hoe verbeterde het in de loop der tijd?

Van arts tot ambtenaar: de administratieve praktijk achter het Antwerpse doodsoorzakenregister en de stedelijke sterftestatistieken (1820–1946)